Zapewnienie bezpieczeństwa w nowoczesnych budynkach to proces wielowymiarowy, w którym kluczową rolę odgrywa podział obiektu na strefy pożarowe. Jednym z najbardziej newralgicznych punktów są miejsca, w których kanały wentylacyjne przechodzą przez ściany i stropy o określonej odporności ogniowej. Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia, dymu i gazów pożarowych przez system wentylacji, stosuje się certyfikowane klapy odcinające. Są to urządzenia, których zadaniem jest fizyczne i szczelne zamknięcie przewodu w momencie wykrycia zagrożenia.
Rodzaje mechanizmów wyzwalających
Wybór odpowiedniej klapy zależy od specyfiki budynku oraz wymagań stawianych przez system sygnalizacji pożarowej. Na rynku dominują dwa główne rozwiązania:
- Mechanizm topikowy (termiczny): To rozwiązanie pasywne, działające bez konieczności zasilania elektrycznego. Wewnątrz urządzenia znajduje się bezpiecznik topikowy, który przy wzroście temperatury (zazwyczaj do $72^{circ}text{C}$) ulega stopieniu, zwalniając sprężynę domykającą przegrodę.
- Mechanizm z siłownikiem elektrycznym: Stosowany w budynkach wyposażonych w zaawansowaną automatykę (BMS). Siłownik ze sprężyną powrotną pozwala na zdalne zamykanie i otwieranie klapy oraz stałe monitorowanie jej stanu (pozycja otwarta/zamknięta).
Wybierając klapy odcinające, należy zwrócić uwagę na ich klasę odporności ogniowej, np. EI 120 S. Oznacza to, że urządzenie zachowuje szczelność (E) i izolacyjność (I) przez 120 minut, a dodatkowo charakteryzuje się dymoszczelnością (S).
Montaż i wymagania techniczne
Nawet najwyższej klasy klapa odcinająca nie spełni swojej funkcji, jeśli zostanie zainstalowana niezgodnie z instrukcją producenta. Kluczowe aspekty poprawnego montażu to:
- Osadzenie w przegrodzie: Klapa musi znajdować się bezpośrednio w osi ściany lub stropu stanowiącego oddzielenie pożarowe.
- Wypełnienie szczelin: Przestrzeń między obudową klapy a otworem montażowym musi zostać szczelnie wypełniona certyfikowanym materiałem (np. wełną mineralną o wysokiej gęstości lub specjalistyczną zaprawą).
- Zapewnienie rewizji: Każda instalacja musi umożliwiać dostęp do mechanizmu wyzwalającego w celu przeprowadzenia okresowych testów sprawności.
Dlaczego regularny serwis jest niezbędny?
Zgodnie z polskimi przepisami, urządzenia przeciwpożarowe muszą być poddawane regularnej konserwacji. W przypadku klap odcinających proces ten obejmuje sprawdzenie drożności ruchu przegrody, stanu uszczelek pęczniejących oraz weryfikację poprawności działania wyzwalaczy. Sprawne klapy odcinające to gwarancja, że w sytuacji kryzysowej dym nie przedostanie się do dróg ewakuacyjnych, co bezpośrednio ratuje życie ludzkie.